Dlaczego akurat 9 marca?
Dziś przypada Dzień Statystyki Polskiej, który został ustanowiony 2 grudnia 2008 r. dla upamiętnienia pierwszego spisu powszechnego przeprowadzonego na ziemiach polskich. Decyzja o przeprowadzeniu tego pierwszego spisu została podjęta właśnie 9 marca 1789 r. przez Sejm Czteroletni. Spis obejmował terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów i figuruje pod nazwą Lustracja dymów i podanie ludności.
Co to jest statystyka?
Zgodnie z definicją słownika języka polskiego PWN statystyka to:
- nauka zajmująca się analizowaniem i liczbowym opisem zjawisk masowych,
- zbiory informacji liczbowych dotyczących jakichś zjawisk.
Statystyka w biurze aktuarialnym
Biuro aktuarialne czerpie ze statystyki oczywiście zarówno jako nauki, jak i ze statystyk będących zbiorami przetworzonych danych.
W praktyce biura aktuarialnego korzystamy z opracowań statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego z wielu obszarów tematycznych, np.:
Wskaźniki statystyczne aktuariusz wykorzystuje m.in. do wyceny aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze tj. rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, rezerwy na nagrody jubileuszowe itp.
Aktuariusz też statystyk
Warto dziś podkreślić, że każdy aktuariusz ma obszerną wiedzę z zakresu statystyki. Z tego powodu możemy powiedzieć, że aktuariusze także mają dziś swoje święto!
Jakie są możliwe obszary działalności aktuariusza? Do jego zadań w zakładach ubezpieczeń należy m.in. kalkulacja składek ubezpieczeniowych związanych z zawarciem polisy ubezpieczeniowej. Oczywiście pełen zakres obowiązków w Towarzystwach Ubezpieczeniowych oraz Towarzystwach Ubezpieczeń Wzajemnych jest znacznie szerszy. Jest to: wyznaczanie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, kontrola aktywów zabezpieczających rezerwy, analizy statystyczne, tworzenie taryf, śledzenie i kalibrowanie poziomów kluczowych parametrów finansowych.
Poza tym aktuariusz może także wykonywać swój zawód w biurze aktuarialnym. Wówczas jego przykładowe zadania to:
- wycena rezerw na świadczenia pracownicze (odprawy emerytalno-rentowe, odprawy pośmiertne, nagrody jubileuszowe, odpis na ZFŚS itd.) wg KSR 6 oraz MSR 19;
- wycena programów motywacyjnych (ESOP, warranty, opcja na akcje) wg MSSF 2;
- wycena wartości godziwej (fair value) instrumentów finansowych;
- wycena według skorygowanej ceny nabycia (zamortyzowanego kosztu).
Kalkulacje tego typu prawie zawsze wymagają zastosowania metod rachunku prawdopodobieństwa i statystyki. Aktuariusz, jako ekspert z tego obszaru, określa, kwantyfikuje i szacuje ryzyko.