Jaki jest poziom zmienności głównych indeksów GPW i czy ma on znaczenie w wycenie aktuarialnej instrumentów finansowych? Przeczytaj podsumowanie naszego biura aktuarialnego.
Jeden z istotnych parametrów używanych w modelach wyceny aktuarialnej, zwłaszcza ze względu na obowiązujące wymogi Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej nr 2 (MSSF 2) to zmienność określonych aktywów, np. indeksów z grupy WIG. Zmienność ma zastosowanie przy ustalaniu wartości godziwej instrumentów finansowych, opcji na akcje, czy instrumentów istniejących w programach motywacyjnych dla kadry menedżerskiej lub w pracowniczych planach udziałowych (ESOP).
Opracowanie zawiera wyliczenia zmienności trzech głównych indeksów GPW z grupy WIG: WIG20, mWIG40 i sWIG80. Opierają się na kursach dostępnych do 31 maja 2026 r.
Jakie dane zawiera podsumowanie biura aktuarialnego?
W analizie uwzględniono dwa typu zmienności:
- zmienność miesięczna (czyli liczona z okresu 1/12 roku),
- zmienność roczna (czyli liczona z roku).
Więcej na temat zmienności w odniesieniu do wyceny wartości godziwej uprawnień znajdziesz w naszym przewodniku aktuariusza o parametrach w wycenach zgodnych z MSSF 2.
Miesięczna zmienność indeksów WIG – wg stanu na 31 maja 2026
Poniższa tabela prezentuje miesięczną zmienność indeksów WIG20, mWIG40 oraz sWIG80. Dane zmieniły się w odniesieniu do zmienności ustalonej w poprzednim miesiącu. Odnotowano wzrost wartości zmienności dwóch z trzech indeksów. Wzrost wartości zmienności dotyczy wszystkich indeksów: WIG20 (z 18% na 27%) oraz sWIG80 (z 10% na 13%). Więcej szczegółów umieszczamy w tabeli poniżej.
Tabela: Miesięczna zmienność indeksów WIG – dane do maja 2026 (Źródło: wyliczenia i opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl)
Wartość miesięcznej zmienności indeksu sWIG80 po odnotowaniu w lipcu 2025 najniższych wartości z analizowanego okresu (5%), następnie dużych wartości na koniec marca (22%), aktualnie ponownie osiąga niższy poziom tj. 13%. Wykres prezentujemy na poniższym obrazie.
Wykres: Miesięczna zmienność indeksów WIG – poglądowa wizualizacja od 2021 roku (Źródło: wyliczenia i opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl)
Wartość miesięcznej zmienności indeksu mWIG40 po wysokich wartościach sprzed około roku ustabilizowała się na poziomie 17%, w marcu poszybowała do 26% by teraz wrócić do poprzedniego trendu (17%).
Zmienność miesięczna indeksu WIG20 w analizowanym okresie ma duży rozrzut. Na koniec sierpnia 2025 odnotowano 27%, następnie wartości miesięcznej zmienności stopniowo spadały, aż do 14% na koniec ubiegłego roku, następnie obserwowaliśmy okres wzrostu, aktualnie na koniec maja 2026 zmienność miesięczna wynosi aż 27%.
Roczna zmienność indeksów WIG – wg stanu na 31 maja 2026
W przypadku zmienności rocznej nadal można zaobserwować dość dużą stabilizację wartości. Tym razem tylko jeden z indeksów nie utrzymał zmienności z poprzedniego miesiąca. Zmienność roczna indeksu mWIG40 delikatnie spadła do poziomu 16%. Dwa pozostałe indeksy (WIG20 oraz sWIG80) odnotowały identyczną zmienność w stosunku do wartości ubiegłego miesiąca (19% oraz 11% odpowiednio).
Tabela: Roczna zmienność indeksów WIG – dane do maja 2026 (Źródło: wyliczenia i opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl)
Również na poniższym wykresie obserwujemy okres stabilizacji zmienności rocznej w odniesieniu do każdego z badanych indeksów z delikatnym wahaniem zmienności indeksów w ostatnich kilku miesiącach, jednak bez dużych pików.
Wykres: Roczna zmienność indeksów WIG – poglądowa wizualizacja od 2021 roku (Źródło: wyliczenia i opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl)
Trajektorie zmienności kształtują się w naturalnej monotoniczności, którą symbolicznie można zapisać jako: WIG20>mWIG40>sWIG80.
Zmienność indeksów WIG20, mWIG40, sWIG80 na koniec maja 2026 – podsumowanie
- WIG20 –> zmienność miesięczna: 27%; zmienność roczna: 19%
- mWIG40 –> zmienność miesięczna: 17%; zmienność roczna: 16%
- sWIG80 –> zmienność miesięczna: 13%; zmienność roczna: 11%
Czy zmienność ma zawsze znaczenie w wycenach wg MSSF 2 aktuariusza?
W odniesieniu do wyceny aktuarialnej programów motywacyjnych (opartych o akcje) zgodnych z MSSF 2, zmienność może bezpośrednio wpływać na szacowaną wartość godziwą zobowiązań lub opcji. Zmienność indeksów benchmarkowych to nierzadko kluczowy element modelu raportu aktuarialnego, który podpisuje licencjonowany aktuariusz.
Przeczytaj więcej: Jak zmienność indeksów WIG wpływa na wycenę aktuarialną wartości godziwej uprawnień wg MSSF 2?
Dlaczego sama zmienność nie wystarcza do wyceny aktuarialnej?
Zmienność jest ważnym parametrem, ale nie wyznacza samodzielnie wartości godziwej uprawnień. W modelach MSSF 2 znaczenie mają także cena instrumentu bazowego, cena wykonania, stopa wolna od ryzyka, oczekiwany okres życia instrumentu i założenia dotyczące dywidendy. To odróżnia wycenę programów ESOP od takich obszarów jak rezerwy pracownicze i rezerwy emerytalne, gdzie podstawowe znaczenie mają dane kadrowe, świadczenia i stopa dyskontowa. Dobra wycena aktuarialna powinna jasno rozdzielać te dwa porządki, żeby użytkownik nie traktował zmienności indeksów jako uniwersalnego parametru do każdej kalkulacji.
Powiązane artykuły
Powrót do przewodnika o wskaźnikach ekonometryczny kluczowych dla wycen MSSF 2